Wmo aanvragen voor je moeder: de route stap voor stap
Je meldt de hulpvraag van je moeder bij het Wmo-loket of sociaal wijkteam van haar gemeente. Binnen zes weken volgt een gesprek, daarna dien je de aanvraag in en beslist de gemeente binnen twee weken.
Melding en aanvraag zijn twee dingen
Kort: de melding is het begin, de aanvraag komt pas na het gesprek. Op de aanvraag volgt een besluit waartegen je bezwaar kunt maken.
Veel mensen denken dat ze met één telefoontje “de Wmo hebben aangevraagd”. Volgens de Wmo 2015 zijn het twee stappen.
| Melding | Aanvraag | |
|---|---|---|
| Wat is het? | Je laat de gemeente weten dat je moeder hulp nodig heeft | Je vraagt om een bepaalde voorziening, zoals een traplift of huishoudelijke hulp |
| Wanneer? | Op elk moment | Na het onderzoek (het keukentafelgesprek), of als dat onderzoek niet binnen zes weken klaar is |
| Hoe? | Telefonisch, via een formulier of aan het loket | Schriftelijk |
| Wat volgt erop? | Een ontvangstbevestiging en een onderzoek, uiterlijk binnen zes weken | Een besluit (beschikking), binnen twee weken |
Het verschil is belangrijk om twee redenen. De termijnen beginnen op verschillende momenten te lopen. En pas op een aanvraag krijg je een besluit, en alleen tegen een besluit kun je bezwaar maken.
Tijdlijn: alle termijnen op een rij
Kort: van melding tot besluit duurt het volgens de wet hooguit ongeveer acht weken, plus de tijd die jullie zelf nemen tussen het verslag en de aanvraag.
| Stap | Termijn volgens de Wmo 2015 | Wie doet wat |
|---|---|---|
| 1. Melding | Dag 0 | Jij of je moeder belt of mailt het Wmo-loket. De gemeente bevestigt de ontvangst. |
| 2. Persoonlijk plan | Tot 7 dagen na de melding krijg je de gelegenheid (vóór het onderzoek) | Jullie schrijven op wat er lastig is en wat je moeder zelf wil (mag, hoeft niet). |
| 3. Onderzoek (keukentafelgesprek) | Zo snel mogelijk, uiterlijk 6 weken na de melding | Een consulent praat met je moeder, vaak bij haar thuis. |
| 4. Verslag | Na het onderzoek | De gemeente stuurt een schriftelijke weergave van de uitkomsten. Lees die goed na. |
| 5. Aanvraag | Na het onderzoek, of eerder als het onderzoek na 6 weken niet klaar is | Jullie vragen schriftelijk de voorziening aan. |
| 6. Beschikking | Binnen 2 weken na de aanvraag | De gemeente beslist en stuurt een brief. |
De termijnen staan in de Wmo 2015, artikel 2.3.2 (melding, persoonlijk plan, onderzoek) en artikel 2.3.5 (beschikking). Je leest ze zelf na op wetten.overheid.nl.
Een voorbeeld met echte data. Stel, je belt op maandag 23 november 2026 met het Wmo-loket over een traplift voor je moeder.
- Tot en met maandag 30 november heeft ze de gelegenheid een persoonlijk plan in te dienen.
- Uiterlijk maandag 4 januari 2027 moet het onderzoek klaar zijn.
- Lever je de aanvraag in op donderdag 7 januari, dan moet het besluit er uiterlijk donderdag 21 januari zijn.
Rond de feestdagen kan het drukker zijn bij de gemeente, maar de termijnen blijven gelden. Schrijf de datum van je melding op en bewaar de ontvangstbevestiging.
Bij de aanvraag zit vaak een formulier bij het verslag, of je handtekening onder het verslag geldt als aanvraag. Dat verschilt per gemeente. Vraag aan het eind van het gesprek: “Hoe en wanneer doen we de aanvraag?”
Wat je meeneemt en wie er meekomt
Kort: neem een lijstje mee van wat er misgaat in huis, en vraag een gratis cliëntondersteuner als je er niet alleen voor wilt staan.
De gemeente moet je bij de melding wijzen op gratis cliëntondersteuning. Dat staat in de Wmo 2015 (artikel 2.3.2 lid 3). Een cliëntondersteuner is iemand die niet voor de beslissing verantwoordelijk is en aan jullie kant meedenkt, bij het gesprek, het verslag of een bezwaar. Vraag bij je melding meteen wie dat in de gemeente van je moeder doet.
Voor het keukentafelgesprek helpt het om dit klaar te hebben:
- Een lijstje per kamer. Wat lukt niet meer, of alleen met moeite? Bijvoorbeeld: “de trap op naar de slaapkamer”, “in en uit het bad stappen”, “boodschappen dragen”. De huischeck per kamer helpt je om niets te vergeten.
- Wat je moeder zelf wil. Thuis blijven wonen, zelf blijven koken, niet afhankelijk worden van de buren. In Het keukentafelgesprek voorbereiden staan vragen om dat samen op papier te zetten.
- Wie er nu helpt. Welke kinderen, buren of vrienden doen wat, en hoe vaak? En wat kunnen ze niet (meer) volhouden? De gemeente kijkt hier altijd naar.
- Papieren. Een identiteitsbewijs, eventueel brieven van huisarts of ergotherapeut, en het persoonlijk plan als jullie dat hebben gemaakt.
Je mag bij het gesprek zijn, ook als je moeder het meeste zelf vertelt. Een tip: laat haar eerst zelf vertellen, en vul daarna aan wat je ziet als je op bezoek bent. Ouders maken het vaak kleiner dan het is.
Algemene voorziening, maatwerk of pgb
Kort: de gemeente kijkt eerst wat je moeder zelf, met haar omgeving of met een algemene voorziening kan oplossen. Pas daarna komt een maatwerkvoorziening, en die kun je ook als persoonsgebonden budget (pgb) krijgen.
De Wmo werkt in een vaste volgorde (artikel 2.3.5 lid 3). Een maatwerkvoorziening is pas aan de orde als het probleem niet op te lossen is met:
- iets wat algemeen gebruikelijk is, dus wat iedereen zelf koopt (in bijvoorbeeld Neder-Betuwe en Den Haag steunbeugels of een eenvoudig douchezitje, maar dat verschilt per gemeente);
- gebruikelijke hulp van huisgenoten, zoals een partner die meehelpt in het huishouden;
- mantelzorg of hulp uit het sociale netwerk;
- een algemene voorziening: hulp die de gemeente voor iedereen regelt, zonder uitgebreid onderzoek. Welke er zijn, verschilt per gemeente.
Lukt het daarmee niet, dan kan je moeder een maatwerkvoorziening krijgen: iets wat precies op haar situatie is afgestemd, zoals een traplift, een tillift of huishoudelijke hulp. Die vraag je aan bij het Wmo-loket of het sociaal wijkteam. Heeft je moeder een Wlz-indicatie en woont ze nog thuis, dan regelt ze een woningaanpassing ook via de gemeente, aldus de Rijksoverheid.
Pgb. In plaats van de voorziening zelf kan je moeder vragen om een persoonsgebonden budget, waarmee ze zelf iets inkoopt. De gemeente geeft dat op verzoek (artikel 2.3.6), als je moeder het geld zelf kan beheren, ook als iemand haar daarbij helpt, en als ze uitlegt waarom ze een pgb wil. De gemeente mag weigeren als het pgb duurder is dan de maatwerkvoorziening.
Meer over een traplift, met prijzen en wat je doet bij een afwijzing, lees je in Traplift: wie betaalt, wat kost het. Voor douche en toilet: Badkamer en toilet aanpassen.
De beschikking lezen
Kort: controleer of in de brief staat wat je moeder krijgt, hoe (in natura of pgb), voor hoe lang, wat het haar kost en hoe ze bezwaar kan maken.
De beschikking is het besluit op de aanvraag. Lees hem rustig, liefst samen, met het verslag van het gesprek ernaast. Let op deze punten:
- Wat precies? Een traplift, of “een oplossing om boven te komen”? Hoeveel uur huishoudelijke hulp?
- Natura of pgb? Krijgt ze de voorziening van een leverancier van de gemeente, of een budget?
- Hoe lang? Een einddatum of een moment van herbeoordeling.
- Eigendom of bruikleen? Losse hulpmiddelen worden vaak in bruikleen gegeven. Zo staat het bijvoorbeeld in de beleidsregels van Enkhuizen.
- Eigen bijdrage. Staat erin of ze een eigen bijdrage betaalt?
- Klopt het met het gesprek? Mist er iets wat jullie wel besproken hebben, noteer het meteen.
Gaat het om een woningaanpassing, dan gelden vaak extra regels per gemeente. Voorbeelden uit de beleidsregels van Neder-Betuwe en Enkhuizen:
- De aanpassing gebeurt op het niveau van een sociale huurwoning, ook als je moeder een duurder huis heeft.
- De eigenaar van een huurhuis hoeft geen toestemming te geven, maar moet wel ingelicht of gehoord worden. Bij vertrek hoeft de aanpassing niet ongedaan te worden gemaakt.
- In Enkhuizen zijn bij een woningaanpassing boven € 20.000 twee offertes nodig, en moet de aanpassing naar verwachting minstens vijf jaar bruikbaar zijn.
Vraag bij de gemeente van je moeder na welke regels daar gelden. Ze staan meestal in de beleidsregels Wmo op lokaleregelgeving.overheid.nl.
Eigen bijdrage achteraf
Kort: voor veel maatwerkvoorzieningen betaalt je moeder een vaste eigen bijdrage van € 21,80 per maand in 2026. Het CAK stuurt daarvoor elke maand een factuur.
Volgens het CAK bepaalt de gemeente zelf of je een eigen bijdrage betaalt voor hulpmiddelen, vervoersvoorzieningen, huishoudelijke hulp en woningaanpassingen. Voor begeleiding en dagbesteding betaal je altijd. De gemeente geeft de gegevens door aan het CAK, en het CAK stuurt elke maand een factuur.
Het bedrag is in 2026 een vast tarief van € 21,80 per maand, niet afhankelijk van inkomen. Wat er daarna verandert en hoe lang je betaalt voor een voorziening als een traplift, staat in Eigen bijdrage Wmo 2026.
Bezwaar maken
Kort: ben je het niet eens met de beschikking, dan maak je binnen zes weken na de datum van de brief bezwaar bij de gemeente. De cliëntondersteuner kan daarbij helpen.
Zo pak je het aan:
- Bel eerst de consulent. Soms is het een misverstand of ontbreekt er informatie. Een gesprek lost dan meer op dan een brief.
- Let op de termijn. De bezwaartermijn is zes weken. Die staat in de Algemene wet bestuursrecht en begint te lopen na de datum van de beschikking. In de brief staat waar je het bezwaar naartoe stuurt.
- Schrijf het bezwaar. Zet erin: naam en adres van je moeder, de datum en het kenmerk van de beschikking, waarmee je het niet eens bent en waarom. Laat je moeder tekenen, of teken zelf met een machtiging.
- Haast? Je kunt eerst een kort bezwaar sturen (“ik maak bezwaar, de redenen volgen”) om de termijn te halen, en de uitleg later aanvullen. Vermeld dat dan in de brief.
Heeft de gemeente na zes weken het onderzoek nog niet gedaan, dan hoef je niet te wachten: je mag dan de aanvraag al indienen. Daarop moet de gemeente binnen twee weken beslissen.
Voor kinderen: wat mag je namens je ouders?
Kort: de melding mag jij doen en je mag bij het gesprek zijn. Voor de aanvraag en het bezwaar vraagt de gemeente meestal de handtekening van je moeder, of een machtiging die zij heeft getekend.
- Melding: iedereen mag de gemeente bellen dat er hulp nodig is. Zeg erbij dat je moeder ervan weet en dat ze het wil, en geef je eigen telefoonnummer als contact.
- Gesprek: je mag erbij zijn, net als een cliëntondersteuner. Ook een broer of zus via de telefoon kan, als de consulent dat goed vindt.
- Aanvraag, verslag en bezwaar: die zijn officieel van je moeder. Gemeenten vragen dan haar handtekening of een schriftelijke machtiging. Veel gemeenten hebben een eigen machtigingsformulier; vraag ernaar bij de melding.
- Kan je moeder niet meer zelf beslissen, bijvoorbeeld door dementie, dan is een gewone machtiging niet genoeg. Dan helpt alleen een levenstestament dat ze eerder heeft laten opstellen; zonder levenstestament of notariële volmacht benoemt de kantonrechter iemand. Regel dat liefst op tijd, zolang ze er zelf nog over kan beslissen.
Wat je morgen kunt doen: zoek op de website van de gemeente van je moeder het nummer van het Wmo-loket of sociaal wijkteam, maak met haar een lijstje van wat er lastig gaat, en bel. Vraag meteen naar een cliëntondersteuner en een machtigingsformulier, en schrijf de datum van het telefoontje op.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een Wmo-aanvraag?
Na de melding heeft de gemeente uiterlijk zes weken voor het onderzoek. Na de aanvraag beslist ze binnen twee weken. Reken dus op hooguit ongeveer acht weken, plus de tijd tussen het verslag en het indienen van de aanvraag.
Is een melding hetzelfde als een aanvraag?
Nee. Met de melding vertel je de gemeente dat er hulp nodig is; daarna volgt het onderzoek. De aanvraag doe je pas na het onderzoek (of eerder als het onderzoek na zes weken niet klaar is), en daarop neemt de gemeente een besluit (de beschikking).
Kost een cliëntondersteuner geld?
Nee, cliëntondersteuning is gratis. De gemeente moet je er bij de melding op wijzen dat je er een kunt krijgen.
Mag ik de Wmo aanvragen namens mijn moeder?
Ja, je mag de melding doen en bij het gesprek zijn. Voor de aanvraag en het verslag vragen gemeenten meestal haar handtekening of een schriftelijke machtiging. Vraag na wat jouw gemeente wil.
Wat doe ik als de gemeente de Wmo-aanvraag afwijst?
Je kunt bezwaar maken bij de gemeente. Dat moet binnen zes weken na de datum van de beschikking. In de brief staat waar je het bezwaar naartoe stuurt.
Wie wat betaalt, verschilt per gemeente en per zorgverzekeraar. Dit artikel geeft de hoofdregel; vraag het altijd na. Klopt er iets niet? Laat het ons weten.